
Tedavilerimiz
+90 532 420 81 51
Randevu Talebi
Şah damarındaki darlıklar inme riskini artırabilir; darlığın derecesi ve şikâyetlere göre ilaç tedavisi, cerrahi (endarterektomi) veya stent değerlendirilir.
Karotis (Şah Damarı) Cerrahisi
Karotis Darlığı Nedir?
Karotis arterler, boynun iki yanında yer alan ve beyne kan taşıyan ana atardamarlardır (halk arasında şah damarı). Bu damarlarda plak birikmesiyle oluşan daralmaya karotis darlığı denir.
Plaktan kopan küçük parçalar beyne giden damarları tıkayabilir veya darlık beyne giden kan akımını azaltabilir. Bu nedenle karotis darlığı, inme (felç) ve geçici iskemik atak (TİA, “geçici felç”) için önemli bir risk faktörüdür.
Belirtiler
Karotis darlığı çoğu zaman belirti vermez ve ilk işaret bir TİA ya da inme olabilir. Muayene sırasında hekim boyunda bir üfürüm duyabilir. Aşağıdaki belirtiler inme veya TİA’yı düşündürür:
- Yüzde, kolda veya bacakta, çoğunlukla vücudun bir tarafında ani güçsüzlük ya da uyuşma
- Yüzde kayma
- Konuşma bozukluğu veya söyleneni anlamada güçlük
- Bir gözde ani, perde iner gibi görme kaybı
- Ani denge kaybı ve baş dönmesi
Bu belirtiler kısa sürede geçse bile vakit kaybetmeden 112 aranmalı ve acil değerlendirme yapılmalıdır.
Risk Faktörleri
- İleri yaş
- Sigara kullanımı
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kolesterol
- Diyabet
- Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
- Koroner arter hastalığı veya periferik arter hastalığı varlığı
- Ailede erken yaşta damar hastalığı öyküsü
Tanı Yöntemleri
- Fizik muayene ve boyun damarlarının dinlenmesi
- Karotis renkli Doppler ultrasonografi (ilk basamak, ağrısız inceleme)
- BT anjiyografi
- MR anjiyografi
- Gerekli durumlarda kateter anjiyografi
Tedavi Seçenekleri
- Risk faktörü kontrolü ve ilaç tedavisi: Kan pıhtılaşmasını azaltan ilaçlar, kolesterol düşürücüler, tansiyon ve şeker kontrolü; sigaranın bırakılması
- Karotis endarterektomi: Boyundan yapılan bir ameliyatla damar içindeki plağın temizlenmesi
- Karotis stentleme: Uygun hastalarda damar içinden yerleştirilen stent ile darlığın açılması
Girişim gerekip gerekmediği; darlığın derecesi, belirti olup olmaması, plak yapısı ve genel sağlık durumuna göre muayene ve değerlendirme sonrası kişiye özel planlanır. Bu değerlendirme çoğu zaman nöroloji ve kardiyoloji hekimleriyle birlikte yapılır.
Tedavi Sonrası Süreç
- Girişim sonrası kısa süreli hastane takibi yapılır
- Boyundaki yara bölgesinin bakımı hekim önerilerine göre sürdürülür
- Tansiyon kontrolü ve ilaçların düzenli kullanımı önemlidir
- Karotis Doppler ile düzenli kontroller yapılır
- Sigaranın bırakılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları yeni darlık riskini azaltmaya yardımcı olur
Diğer Varis ve Damar Cerrahisi Uygulamaları
- Modern Varis Tedavileri
- Köpük Skleroterapi
- Venöz Yetmezlik Tedavisi
- Derin Ven Trombozu (DVT)
- AV Fistül Cerrahisi
- Diyaliz Kateterleri
- Periferik Damar Hastalıkları Cerrahisi
- Diyabetik Ayak & Damar Yaraları
- Venöz Ülser (Varis Yarası)
- Tüm Varis ve Damar Cerrahisi Uygulamaları
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi gerektirir. Uygun yöntem kişiden kişiye değişebilir.
Nasıl İlerliyoruz?
Hekim değerlendirmesi
Kişiye özel planlama
Uygulama ve takip
Sıkça Sorulan Sorular
Şah damarı darlığı belirti verir mi?
Çoğu zaman belirti vermez. Bu nedenle risk faktörleri olan kişilerde muayene ve gerektiğinde Doppler incelemesi önem taşır. İlk belirti bazen geçici felç ya da inme olabilir.
Her karotis darlığı ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Hafif ve orta darlıklar çoğunlukla ilaç tedavisi, risk faktörü kontrolü ve düzenli takiple izlenir. Girişim kararı darlığın derecesine, belirti olup olmamasına ve kişinin genel durumuna göre verilir.
Endarterektomi ile stent arasındaki fark nedir?
Endarterektomide boyundan yapılan bir kesiyle plak cerrahi olarak çıkarılır. Stentlemede ise damar içinden ilerletilen bir kateterle darlık bölgesine stent yerleştirilir. Hangisinin uygun olduğu damar yapısı ve kişisel risklere göre belirlenir.
Felç belirtileri kısa sürede geçtiyse yine de doktora gitmeli miyim?
Evet. Kısa süren ve geçen belirtiler geçici iskemik atak (TİA) olabilir ve yakın dönemde inme riskinin arttığına işaret edebilir. Belirtiler geçse bile acil değerlendirme gerekir.
Kimler şah damarı kontrolü yaptırmalı?
Herkesin rutin taranması önerilmez. İleri yaş, sigara, yüksek tansiyon, diyabet veya başka damar hastalıkları gibi risk faktörleri olan kişilerin kontrol ihtiyacını hekimleriyle değerlendirmeleri uygundur.