Geçici & Kalıcı Diyaliz Kateterleri

Steril eldivenle tutulan kateter

Acil diyaliz gerektiğinde veya fistül henüz kullanılamadığında, diyaliz için boyundaki ya da kasıktaki büyük toplardamara geçici veya kalıcı (tünelli) kateter yerleştirilir.

Geçici & Kalıcı Diyaliz Kateterleri

Nedir?

Diyaliz kateteri, büyük bir toplardamara yerleştirilen ve diyaliz sırasında kanın alınıp geri verilmesini sağlayan ince, esnek bir tüptür. Kateterler genellikle boyundaki iç juguler vene, gerekli durumlarda kasıktaki femoral vene yerleştirilir.

  • Geçici (tünelsiz) kateter: Acil diyaliz gereken durumlarda kısa süreli kullanım için takılır.
  • Kalıcı (tünelli) kateter: Cilt altında kısa bir tünelden geçirilerek yerleştirilir; enfeksiyon riskini azaltmaya ve daha uzun süre kullanılmaya yöneliktir. Fistül olgunlaşana kadar veya fistül açılamayan hastalarda tercih edilebilir.

Belirtiler ve Kimlerde Görülür?

  • Acil diyalize başlaması gereken hastalar
  • Fistülü henüz olgunlaşmamış veya çalışmayan hastalar
  • Kendi damarları fistül için uygun olmayan hastalar

Uzun süreli diyalizde, uygun hastalarda kalıcı damar yolu olarak AV fistül tercih edilir; kateter genellikle köprü tedavi olarak düşünülür.

Tanı ve Değerlendirme

Kateter takılmadan önce kan değerleri ve pıhtılaşma durumu değerlendirilir. İşlem, damarın ultrason eşliğinde bulunmasıyla ve lokal anestezi altında, steril koşullarda yapılır. Kateterin ucunun doğru konumda olduğu gerekirse görüntüleme ile kontrol edilir.

Tedavi Seçenekleri

Uygun hastalarda geçici kateter, kalıcı tünelli kateterle değiştirilebilir. Kateterin işlevi azaldığında veya tıkandığında yıkama, ilaçla açma ya da kateter değişimi gibi seçenekler değerlendirilir.

Tedavi Sonrası Süreç

  • Kateter bölgesinin kuru ve temiz tutulması; pansumanın yalnızca sağlık personeli tarafından yapılması
  • Kateterin diyaliz dışında kan alma veya ilaç verme amacıyla kullanılmaması
  • Duş alırken kateterin suyla temas etmemesi için koruyucu önlem alınması
  • Ateş, titreme, kateter çevresinde kızarıklık, akıntı veya ağrı olursa hemen başvurulması
  • Kateterin çekilmemesi ve kapaklarının açılmaması

Diğer Varis ve Damar Cerrahisi Uygulamaları

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi gerektirir. Uygun yöntem kişiden kişiye değişebilir.

Steril eldivenle tutulan kateter
Bacağını tutan kişi, bacak ağrısı

Nasıl İlerliyoruz?

01
Hekim değerlendirmesi
İhtiyaç, tıbbi geçmiş ve uygulama bölgesi değerlendirilir.
02
Kişiye özel planlama
Uygun görülen yöntem ve uygulama protokolü belirlenir.
03
Uygulama ve takip
İşlem sonrası öneriler ve gerekli takip planı kişiye göre oluşturulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kateter ile fistül arasındaki fark nedir?

Kateter, toplardamara yerleştirilen bir tüptür ve hızlı damar yolu sağlar. Fistül ise kişinin kendi damarlarıyla oluşturulur; uygun hastalarda uzun dönem için genellikle daha uygun bir seçenektir.

İşlem lokal anestezi ile yapılır; uyuşturma sırasında ve sonrasında hafif hassasiyet olabilir.

Geçici kateterler kısa süreli kullanım içindir. Tünelli kateterler daha uzun süre kullanılabilir; süre, kateterin işlevine ve enfeksiyon gibi sorunların olup olmamasına bağlıdır.

Kateterin ve pansumanın ıslanmaması gerekir. Hangi koruyucu önlemlerin alınacağı hekiminiz ve diyaliz ekibinizce anlatılır.